Σχετικά με εμάς

Πρωτοβουλία για την ανανέωση και διεύρυνση των αριστερών πολιτικών

Είμαστε μια ομάδα ανθρώπων που νιώθουμε αποξενωμένοι από την αδράνεια ή αδυναμία των παραδοσιακών αριστερών δυνάμεων να ανταπεξέλθουν στις πραγματικότητες του σήμερα. Κρίνουμε πως πολλές ιδέες του χώρου της καθεστηκυίας αριστεράς έχουν ξεπεραστεί ή πρέπει να επανεξεταστούν υπό το πρίσμα των μεγάλων αλλαγών της εποχής μας, όπως η ψηφιοποίηση της συλλογικής ζωής, η περαιτέρω χρηματοπιστοτικοποίηση της οικονομίας, οι επιδράσεις της ελεύθερης διακίνησης κεφαλαίου στην λαϊκή και κρατική κυριαρχία αλλά και στη σχέση κράτους-εταιριών, και τα σχετικά.

Παρατηρούμε πως η έλλειψη ανανεωτικών προτάσεων και συγκροτημένου προγραμματικού λόγου οδηγεί την παλαιά αριστερά σε ιδεολογικές αλλά και πολιτικές διολισθήσεις, όπως την αποδοχή της δημοσιονομικής λιτότητας ως μια δήθεν αντικειμενική αναγκαιότητα, την υποστήριξη της τραπεζικής ελίτ με βάση την λανθασμένη αιτιολόγηση του «too big to fail» (πολύ μεγάλη για να αποτύχει), ή ακόμα και την υιοθέτηση ακραίων νεοφιλελεύθερων θέσεων σαν τη δογματικό επιμονή σε πρακτικές ανοιχτών συνόρων ανεξαρτήτως των συνθηκών που επικρατούν στην κοινωνία.

Η παλαιά αριστερά έχει αντικαταστήσει τον μεγάλο αγώνα για κοινωνική δικαιοσύνη και έλεγχο επί των συντελεστών παραγωγής και διακυβέρνησης με μια πελατειακή προάσπιση ορισμένων ομάδων πίεσης όπως μεγαλοσυνδικάτα του δημοσίου. Δεν ασχολείται πλέον με δομικές αλλαγές του συστήματος αλλά εμμένει στην πλάνη της «διαχείρισης» της κατάστασης με το σκεπτικό πως θα προσθέσει το δικό της «αριστερό πρόσημο» στην πολιτική διαδικασία.

Η μόνη «επανάσταση» που θέλει να κάνει η παλαιά αριστερά είναι αυτή της διεκδίκησης των δικαιωμάτων κοινοτήτων που ζουν στο κοινωνικό περιθώριο. Κι ενώ στη βάση ο αγώνας αυτός είναι τίμιος και σωστός, δεν μπορεί από μόνος του να ανατρέψει τους συσχετισμούς που δημιουργούν τις διαρθρωτικές αδικίες και που αλλοτριώνουν τον δήμο προς τους θεσμούς του. Λογικές κομφορμισμού, δηλαδή ενσυνείδητης προσαρμογής στο καλούπι που επιβάλλει το κατεστημένο, δεν μπορούν παρά να παρατείνουν τη στατικότητα.

Ως μάρτυρες αυτών των φαινομένων κι ως πολίτες που απαιτούμε ουσιαστικές αλλαγές στην νομική, θεσμική, και οικονομική οργάνωση της πολιτείας, παίρνουμε την πρωτοβουλία να προτείνουμε ένα νέο τρόπο σκέψης αριστερής κοσμοθεώρησης. Να αναζωπυρώσουμε το επαναστατικό πνεύμα και την διεκδίκηση των δομικών αλλαγών στην κοινωνία. Να πάρουμε θέση στα μεγάλα ζητήματα των καιρών και να αναπτύξουμε το απαιτούμενο θεωρητικό και προγραμματικό πλαίσιο για τις ανάγκες του κόσμου στον οποίο ζούμε. Να ξεφύγουμε από ταμπού, φοβίες, και την εν γένει αδράνεια και εσωστρέφεια της παλαιάς αριστεράς ώστε να αναγνωρίσουμε ευκαιρίες αλλά και προκλήσεις που προκύπτουν μέσα στις μεγάλες αλλαγές που βιώνουμε.

Είμαστε μια ομάδα στοχαστών. Σε πρώτη φάση ο αγώνας μας είναι σε επίπεδο ιδεών. Να αναπτύξουμε την ιδεολογία της νέα αριστεράς και να εμπεδώσουμε τις αξίες τις σε πραγματιστικές θέσεις και στρατηγικές για την αναθέσμιση της πολιτείας. Δεν είμαστε πολιτικό κόμμα ούτε διεκδικούμε ψήφους. Δεν θα μπούμε σε ψηφοθηρικούς πειρασμούς ούτε θα επιδιώξουμε την ευκαιριακή ευθυγράμμιση με διεκδικήσεις άλλων ομάδων που ουσιαστικός τους σκοπός είναι η ενσωμάτωση στους μηχανισμούς της καθεστηκυίας τάξης. Θέλουμε ανατροπή όλων των συνθηκών που περιορίζουν την συλλογική μας ελευθερία, που αναδιανέμουν πλούτο προς τους πλούσιους και που αντικαθιστούν το δικαίωμα μας για δημοκρατική κυριαρχία με το κορπορατιστικό παρεμβατικό κράτος (κράτος πρωτίστως υπέρ των εταιριών).

Οι άξονες της Νέας Αριστεράς

Μέσα από τις σελίδες αυτού του ιστοχώρου θα αναπτύξουμε ιδέες, θέσεις, και προτάσεις που να κινούνται στους παρακάτω άξονες:

  • Κυριαρχισμός. Για εμάς η κυριαρχία έγκειται στον εμπράγματο έλεγχο επί των συντελεστών παραγωγής και διακυβέρνησης, αλλά και στον ενάρετο κύκλο νομιμοποίησης και λογοδοσίας μεταξύ των μεγεθών της λαϊκής βούλησης (λαϊκής κυριαρχίας) και κρατικής εξουσίας (κρατικής κυριαρχίας). Αυτό τον στόχο τον ονομάζουμε «δημοκρατική κυριαρχία». Εξετάζουμε κάθε θέμα με βάση τις προεκτάσεις του στην κυριαρχία. Διεθνείς σχέσης αλλά και κάθε είδους πολιτική με μακροπρόθεσμες συνέπειες είναι επιθυμητές μόνο όταν ενισχύουν την δυνατότητα άσκησης κυρίαρχης βούλησης.
  • Τεχνολογισμός. Βλέπουμε την ψηφιακή τεχνολογία και τον κυβερνοχώρο ως την νέα μεγάλη πρόκληση αλλά και ευκαιρία των καιρών μας. Με όπλο μας το ελεύθερο λογισμικό στοχεύουμε στην απελευθέρωση της κοινωνίας και της δημόσιας διοίκησης από τα δεσμά των μεγαλοεταιριών που θέλουν να μετατρέψουν το διαδίκτυο στο κυβερνοφέουδο τους. Ο ψηφιακός αυτοπροσδιορισμός είναι άμεσα συνδεδεμένος με την δυνατότητα μας να ασκήσουμε συλλογικό έλεγχο επί των συντελεστών παραγωγής και διακυβέρνησης.
  • Κοινωνισμός. Θέλουμε την απελευθέρωση της κοινωνίας, την ενθάρρυνση της κοινοτικής πρωτοβουλίας και του ατομικού αυτοπροσδιορισμού. Απαιτούμε ισονομία, ισηγορία, ισοπολιτεία. Είμαστε ενάντια σε κάθε πρακτική που δημιουργεί πολίτες πολλών ταχυτήτων ή σε θεσμούς που τσιμεντώνουν μόνιμες διακρίσεις. Για εμάς ο κοινωνισμός δεν αφορά μόνο τα διάφορα επιδόματα, αλλά πρόκειται για ένα ευρύτερο σχεδιασμό κατανομής αρμοδιοτήτων και εξουσιών προς τη κοινωνία των πολιτών, αλλά και για την εν γένει απελευθέρωση των ατόμων από καταπιεστικούς θεσμούς όπως αυτών του κράτος με τις «επίσημες» ή «επιτρεπτές» αντιλήψεις που ευνοεί.
  • Συνταγματισμός. Είμαστε πολέμιοι του συγκεντρωτικού κράτους αλλά και κάθε είδους συνταγματικής πρόνοιας που περιορίζει την αυτοδιάθεση μας ως λαός. Για εμάς η εξουσία πηγάζει από τον λαό και δίδεται με όρους πρακτικότητας και λειτουργικότητας προς τους διάφορους κρατικούς θεσμούς. Θέλουμε πολιτεία όπου οι πολλές αρμοδιότητες μένουν στις τοπικές κοινωνίες κι όπου η κυβέρνηση ασχολείται μόνο με μια μικρή λίστα ζητημάτων με βάση τις συνταγματικές αρχές της δοτής αρμοδιότητας, επικουρικότητας, και αναλογικότητας. Το σύνταγμα να προστατεύει το πολυκεντρικό πολίτευμα κι όχι να ενισχύει την υπερσυγκέντρωση της εξουσίας σε μια πολιτική—και κατά συνέπεια οικονομικό-κοινωνική—ελίτ.
  • Κοινοτισμός. Θέλουμε να εισάγουμε αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι τοπικές παραγωγικές δυνάμεις οργανώνουν την εργασία τους. Αντί του ατομικισμού και του ανταγωνισμού που περιορίζει την ανάδυση ευεργετικών οικονομιών σκέλους, προτάσσουμε τις αρετές της συνεργασίας, της ανοιχτής πρόσβασης στην τεχνογνωσία, και του κοινού σχεδιασμού. Με την αρωγή θεσμών όπως μια νέα κρατική τράπεζα διαρθρωτικής αναπροσαρμογής και ανάπτυξης, θέλουμε να προωθήσουμε συνεταιριστικά μοντέλα κοινοτικής ιδιοκτησίας της τοπικής παραγωγής. Παραδοσιακές τεχνικές να συνδυαστούν με καινοτόμες ιδέες ώστε να αναβαθμιστούν οι κοινότητες αλλά και τα προϊόντα που προσφέρουν. Ο κοινοτισμός συνεπάγεται τον περαιτέρω αυτοέλεγχο των κοινοτήτων, τόσο σε οικονομικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο.
  • Περιβαλλοντισμός. Δεν δεχόμαστε την ανθρωποκεντρική ηθική ούτε αναγνωρίζουμε στον άνθρωπο κάποιο ειδικό προνόμιο υπερεκμετάλλευσης και διατάραξης του φυσικού χώρου. Θέλουμε η ανθρώπινη εμπειρία να συνάδει με τη φύση και να σέβεται τα όρια και τις αντοχές του πλανήτη. Απαιτούμε η αρχή της βιωσιμότητας να μπει ως προαπαιτούμενο σε όλους τους τομείς κρατικής και ιδιωτικής πρωτοβουλίας, ώστε ποτέ να μην προωθούνται πρακτικές με μακροπρόθεσμα αρνητικά ή καταστροφικά αποτελέσματα. Διεκδικούμε στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενώ απαιτούμε τόσο από τη πολιτεία όσο και από τους πολίτες μια ολική αλλαγή στον τρόπο σκέψης για την διαχείριση των σκουπιδιών. Ποτέ να μη ξαναδούμε σκύβαλα στις άκρες του δρόμου, στα δάση, στα ποτάμια, και τους βιότοπους. Πάντα να προτιμούμε βιοδιασπώμενα υλικά και ο γενικός στόχος μας να είναι αυτός της κυκλικής παραγωγής και κατανάλωσης.
  • Οικολογία. Να αναγνωρίσουμε στα άλλα είδη που μαζί με εμάς συναποτελούν το οικοσύστημα την βασική αξία της ζωής και την ανάγκη από μέρους μας του σεβασμού των ισορροπιών της φύσης. Η προστασία των δικαιωμάτων των ζώων αλλά και της βιοποικιλότητας να μπαίνει μπροστά από κάθε λογής βραχυπρόθεσμης—και τελικά ασυνείδητης—εμμονής στο κέρδος. Ζητούμε από το κράτος αυστηρά μέτρα που να καθιστούν ξεκάθαρες τις υποχρεώσεις του ανθρώπου προς το οικοσύστημα. Ενώ στοχεύουμε να πείσουμε τους πολίτες να αλλάξουν οι ίδιοι τις κακές τους συνήθειες όπως την υπερβολική κατανάλωση κρέατος, ζάχαρης, συντηρητικών, ή την αλόγιστη σπατάλη των τροφών.
  • Κοσμικότητα. Με βάση μας την επιστημονική έρευνα, τον σκεπτικισμό, και την διαλεκτική που αποσκοπεί στην αντικειμενική επαλήθευση θεωρημάτων, στεκόμαστε ενάντια σε κάθε μορφής κρατικής ιδεολογίας. Για εμάς η κοσμικότητα είναι η εμμονή στις αντικειμενικώς αποδείξιμες προτάσεις. Δε δεχόμαστε κανένα σύστημα ατεκμηρίωτων ισχυρισμών ή υποκειμενικοτήτων ως κρατική αλήθεια ούτε ως αφήγημα που να υποστηρίζει ευνοιοκρατικούς θεσμούς. Θέλουμε συνταγματικό διαχωρισμό του κράτους από κάθε είδους οργάνωση που καλλιεργεί τις δικές τις «αλήθειες» σε αντίθεση με αυτές που προκύπτουν από την αυστηρή έρευνα του επιστητού. Ως εκ τούτου είμαστε ενάντια στην ευνοϊκή μεταχείριση θρησκευτικών οργανώσεων, αλλά και ομάδων οικονομικό-κοινωνικής πίεσης που διεκδικούν την επιβολή δύο μέτρων και δύο σταθμών. Όλα τα ζητήματα της πολιτικής διαδικασίας να εξετάζονται υπό το πρίσμα των αντικειμενικώς επαληθεύσιμων μεθόδων κι όχι με βάση τις ευκαιριακές συνθήκες ή την οικονομικό-κοινωνική επιρροή της κάθε οργάνωσης που θέλει να μετατρέψει την πολιτεία σε εργαλείο του προγραμματισμού της.

Η Νέα Αριστερά αρχίζει με νέες ιδέες

Τους πιο πάνω άξονες τους κρίνουμε με ανοιχτό πνεύμα. Δεν μπαίνουμε στη λογική της δογματικής ταύτισης με ετικέτες του τύπου «σοσιαλισμός» διότι κρίνουμε πως ο πολίτης που θα μας ακούσει θα ταυτίσει τους όρους αυτούς με βάσει το τι ξέρει ήδη και, κατά συνέπεια, θα αγνοήσει όσα έχουμε να πούμε.

Επειδή ο αγώνας μας σε αυτή τη φάση είναι ιδεολογικός, ζητούμε από τους αναγνώστες να διαβάσουν τα άρθρα μας με προσοχή, ενώ τους προϊδεάζουμε πως δε θα αναλωνόμαστε σε απλοϊκές προτάσεις χωρίς την απαραίτητη κρητική σκέψη.

Για λόγους πρακτικούς αναγνωρίζουμε πως ίσως χρειαστεί να χαρακτηριστεί η πρωτοβουλία μας με κάποιο περιεκτικό όρο ή κάποια φράση που να μας περιγράφει. Θεωρούμε πως το «νέα αριστερά» είναι επαρκές. Αποτυπώνει την ανανεωτική μας σκέψη, ενώ καθιστά σαφές πως ο χώρος των ιδεών μας είναι αυτός της ευρύτερης αριστεράς.

Τέλος να σημειώσουμε πως παρά το γεγονός ότι σήμερα δίνουμε έμφαση στον ιδεολογικό αγώνα, δεν αποκλείουμε την εξέλιξη μας σε καθαρά πολιτικό σχήμα με κυβερνητικές φιλοδοξίες. Ως πραγματιστές ξεκινούμε με βάση αυτά που έχουμε. Στην πορεία θα πράξουμε ανάλογα με τις δυνατότητες μας και με γνώμονα την επίτευξη των δύο μεγάλων στόχων μας: (1) την ανανέωση και διεύρυνση των αριστερών πολιτικών, (2) την εκ βάθρων αναθέσμιση της πολιτείας ώστε να συνάδει με την ολιστική ηθική μας, να εξυπηρετεί το γενικό καλό, να καθιστά τον δήμο κυρίαρχο, και να ευθυγραμμίζει την κοινωνία με τις επιστητές αλήθειες σε όλα τα θέματα.